213 sayılı Vergi Usul
Kanununun mükerrer 227 nci maddesinin ikinci fıkrası ile vergi
kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar
mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Bakanlığımızca
belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş
tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin
usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.
3568 sayılı Serbest
Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye
dayanılarak hazırlanan "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri
Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik"(1)
in 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirlerce vergi mevzuatı yönünden
tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiş, anılan maddenin
birinci fıkrasının mali mevzuatta yer alan teşvik, indirim, istisna ve
muafiyetler yönünden başlıklı (G) bendinin (g) alt bendinde ise diğer
teşvik, indirim, istisna ve muafiyetlerle ilgili işlemlerin tasdik
kapsamında yer alabileceği öngörülmüştür.
Söz konusu Yönetmeliğin
7 nci maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak
asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların
Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve Yönetmelikte
belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak
Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu
ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları
belirtilmiştir.
Bakanlığımıza tanınan bu
yetkiye dayanılarak 4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada
Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi
ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası ile düzenlenen gelir ve kurumlar
vergisi indiriminden yararlanılmasının yeminli mali müşavirler
tarafından düzenlenen tasdik raporu ibrazı şartına bağlanması nedeniyle,
bu tebliğ ile yeminli mali müşavirler tarafından bu çerçevede yapılacak
tasdikin usul ve esasları belirlenmektedir.
1- Yararlanılması
Tasdik Raporu İbrazı Şartına Bağlı Vergi İndirimi
Bilindiği üzere; 4325
sayılı Kanunun 1/1/1998 tarihinde yürürlüğe giren 3 üncü maddesinde;
"a) Bu maddenin yürürlük
tarihi ile 31/12/2000 tarihi arasında; Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında
sayılan illerde yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi
mükelleflerinin, bu illerdeki iş yerlerinde fiilen ve sürekli olarak 10
ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu iş yerlerinden
elde ettikleri kazançları işe başlama tarihinden itibaren yatırım dönemi
dahil 5 vergilendirme dönemi gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.
Bu kazançlar hakkında; 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci
maddesinin ikinci fıkrası ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendi hükümleri uygulanmaz.
b) (a) fıkrasında
belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin anılan fıkradaki
istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek
üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha
fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde
ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisinden
aşağıda belirtilen oranlarda indirim yapılır.
İndirim oranı; 10 işçi
çalıştıranlarda % 40, 51 ve daha yukarı işçi çalıştıranlarda %
60' dır. 11 ile 50 arasında (50 dahil) işçi çalıştıranlar için
uygulanacak indirim oranı, % 40 oranına her bir işçi için 0.5 puan
eklemek suretiyle bulunur.…"
hükümleri yer
almaktadır.
4325 sayılı Kanunda yer
alan indirim ve istisna uygulamaları ile ilgili hususlar, 27/2/1998
tarih ve 23271 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Seri No.lu Olağanüstü
Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve
Yatırımların Teşvik Edilmesi Genel Tebliğinde(2)
açıklanmıştır.
Vergi Usul Kanununun
mükerrer 227 nci maddesi hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye
dayanılarak 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında
düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılabilmesi
için bu Tebliğ ile belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavir
tasdik raporu ibraz edilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu uygulamaya
ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.
1.1 – Yıllık Beyana
Tabi Kazançlarda Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Uygulaması
Yıllık beyannamede
hesaplanan gelir ve kurumlar vergisi tutarının; 4325 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinin (b) fıkrası hükmünce indirime konu edilecek kısmı
20.000.- YTL’yi aşan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu
indirimden yararlanabilmeleri için yeminli mali müşavir tasdik raporu
ibraz etmeleri zorunludur. Yıllık beyanname üzerinde indirime konu
edilecek vergi tutarı 20.000.- YTL’yi aşmayan gelir ve kurumlar vergisi
mükellefleri bu zorunluluk kapsamında değildir. Bu tutar izleyen
yıllarda Bakanlığımızca ayrıca belirlenmediği taktirde her yıl ÜFE
oranında artırılarak uygulanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda
1.000.- YTL’den küçük tutarlar dikkate alınmayacaktır.
4325 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında indirime konu edilecek gelir ve
kurumlar vergisi tutarları 20.000.- YTL’yi aşan mükelleflere ilişkin
tasdik raporları yeminli mali müşavirler tarafından genel esaslar
çerçevesinde mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine teslim edilecektir.
Öte yandan yıllık gelir
veya kurumlar vergisi beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ile
bildirimlerinin tasdiki amacıyla (tam tasdik) kanuni süresinde sözleşme
düzenleyerek beyannamelerini tasdik ettiren mükelleflerin, 4325 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında düzenlenen gelir ve kurumlar
vergisi indiriminden yararlanabilmeleri için ayrıca yeminli mali müşavir
tasdik raporu ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu durumda
vergi indiriminden yararlanılması için gerekli şartların sağlandığının
ve indirime konu edilecek gelir ve kurumlar vergisinin gerçek tutarının
bu Tebliğ çerçevesinde araştırılarak tespit edilmesi ve bu hususlara tam
tasdik raporunun ayrı bir bölümünde yer verilmesi zorunludur.
1.2 – Tevkifat
Halinde Vergi İndirimi Uygulaması
4325 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi indirimi, maddenin (a)
fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin aynı
fıkrada yer alan istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007
tarihinde sona ermek üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli
olarak on ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu
işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve
kurumlar vergisine indirim oranının uygulanması suretiyle
hesaplanmaktadır.
Öte yandan, 4325 sayılı
Kanun çerçevesinde faaliyette bulunan mükelleflere nakden veya hesaben
yapılan ödemeler üzerinden yapılan vergi kesintisi uygulamasında da,
aynı kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında vergi indiriminden
yararlanılması mümkün olup, bunun için yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz edilmesi zorunlu bulunmaktadır.
Buna göre, 4325 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamındaki faaliyetler ile
ilgili olarak nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden indirimli
oranda vergi tevkifatı yapılmasının istenilmesi halinde, nakden veya
hesaben ödemeye hak kazanılan tarih itibarıyla 4325 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinin (b) fıkrasında öngörülen şartların bulunduğunu ve
ödemenin gerçek tutarını tespit eden ve bu Tebliğ ekinde örneği
gösterilen yeminli mali müşavir tasdik raporunun mükellefin gelir veya
kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine ibraz edilmesi
gerekmektedir.
Söz konusu yeminli mali
müşavir tasdik raporuna dayanılarak, vergi dairesince vergi sorumlusuna
hitaben vergi dairesi müdürünün imzasını ve daire mührünü taşıyan bir
yazı verilecek ve yazıda; mükellefe yapılacak ödemenin 4325 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi indirimi kapsamında
bulunduğunun yeminli mali müşavir tasdik raporu ile belirlendiğini ve bu
nedenle gerçekleştirilecek ödemeler üzerinden tasdik raporunda tespit
edilen oran ve/veya miktarda vergi tevkifatı yapılması gerektiği
belirtilecektir.
Bu kapsamda indirimli
oranda vergi tevkifatı yapılması uygulamasından yararlanılabilmesi için
herhangi bir parasal sınır öngörülmemiştir. Bu nedenle, indirimli oranda
vergi tevkifatı yapılması uygulamasına konu olacak ödeme tutarı ne
olursa olsun, bu uygulamadan yararlanmak için yeminli mali müşavir
tasdik raporu ibraz edilmesi gerekmektedir.
4325 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinin (b) fıkrası kapsamında yürütülen faaliyetlerle ilgili
olarak yapılan ödemelerin daha önce tam oranda vergi tevkifatına tabi
tutulmuş olması halinde ise, fazladan tevkif edilen vergilerin bu
Tebliğ’de belirtilen esaslara uygun olarak düzenlenecek yeminli mali
müşavir tasdik raporuna dayanılarak iade edilmesi mümkün bulunmaktadır.
2- Tasdikin Amacı ve
Niteliği
Bu Tebliğ kapsamında
yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdikin amacı; tasdik hizmeti
verilen mükellefin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında
düzenlenen gelir ve kurumlar vergisi indiriminden yararlanılması için
gerekli şartları taşıyıp taşımadığının ve indirim konusu yapılabilecek
verginin gerçek tutarının araştırılması ve tespit edilmesidir.
Araştırılacak asgari hususlar Tebliğe ekli rapor örneğinde
belirtilmiştir.
Yeminli mali müşavirler
incelemelerini 29 sıra no’lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci
Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin(3)
I/2-3 bölümünde yer alan esasları da dikkate alarak yürüteceklerdir.
Yeminli mali müşavirlerin tasdik çalışması kapsamında; 4325 sayılı Kanun
ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1 seri no’lu Tebliğ hükümlerine
uyulup uyulmadığını, vergi indiriminden yararlanma şartlarının yerine
getirilip getirilmediğini ve indirim konusu yapılabilecek verginin
gerçek tutarını rapor örneğinde yer alan hususları da dikkate alarak
araştırmaları zorunludur.
3 – Tasdik Raporunda
Bulunması Gerekli Asgari Bilgiler
4325 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinin (b) fıkrası hükmü uyarınca gerçekleştirilecek vergi
indirimine ilişkin olarak düzenlenecek Yeminli Mali Müşavirlik Raporunda
bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor dispozisyonu, raporların
teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili
sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar; 2/1/1990 tarihli ve 20390
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış bulunan "Yeminli Mali Müşavirlerin
Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik"in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde
aşağıda açıklanmış olup, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b)
fıkrasında yer alan hüküm ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin
düzenlemeler ve Tebliğ düzenlemeleri birlikte mütalaa olunacaktır.
Yeminli Mali Müşavirlik
Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) ve (2) numaralı eklerini oluşturan rapor
kapağı ile rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanacaktır. Ayrıca,
4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm ve
bu Tebliğ kapsamında indirim tutarının belirlenebilmesi açısından
lüzumlu bulunan; kapsama dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların
sayısının tespitine yönelik sosyal güvenlik kurumu dört aylık bordroları
veya aylık prim ve hizmet belgeleri ile muhtasar beyannameleri, ödeme
belgeleri, fazladan kesilen verginin iadesinin talep edildiği durumlarda
tevkifat tutarları ve bu tutarların ilgili vergi dairesine yatırıldığını
gösteren ve tevkifatı yapan vergi sorumlusu tarafından onaylanmış bir
liste ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü
incelemeyle ilgili diğer belgelerin de rapora eklenmesi gerekmektedir.
Tam tasdik dışında
yapılan tasdik işlemlerinde, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu
Genel Tebliğinin(4)
ekine uygun olarak düzenlenecek "Tasdik Sözleşmesi"nin I inci bölümünde
yer alan "Tasdik Konusu" başlıklı sütun, "17- Yeminli Mali Müşavirlik
Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Tasdik Raporu" şeklinde
kodlanacaktır.
4- Tasdik Raporunu
Tanzim Eden Yeminli Mali Müşavirlerin Müşterek ve Müteselsilen
Sorumluluğu
Yeminli mali müşavirler,
gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve
"Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları,
Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre
her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar.
Yeminli mali
müşavirlerce söz konusu belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle
yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda
ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu
idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir.
İmza ve mühür kullanmak
suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali
müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin
doğruluğundan sorumludurlar.
Yeminli mali müşavirler;
yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan
mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken
vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden
mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.
Tebliğ olunur.
(1)
02.01.1990
tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
(2)
27/02/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(3)
02/03/2001 tarih ve 24334 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(4)
16/12/1993 tarih ve 21790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
EK 1:
Yeminli Mali Müşavirlik
Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Tasdik Raporu Kapak Örneği
EK 2:
Yeminli Mali Müşavirlik
Gelir ve Kurumlar Vergisi İndirimi Tasdik Raporu Dispozisyonu
|